प्रथम चरणः — प्रश्नस्य अर्थग्रहणम्।
अस्मिन् प्रश्ने “भूमि: राज्ञे पृथवे किं उपदिष्टवती ?” इति पृष्टम् अस्ति। अत्र ज्ञातव्यं यत् भूमिदेवी राजा पृथुं प्रति किम् उपदेशं दत्तवती इति।
द्वितीय चरणः — प्रसङ्गवर्णनम्।
कथानुसारं राजा पृथुः प्रजाः पोषयितुं इच्छन् भूमिं दुग्धुं उद्यतः आसीत्। तदा भूमिदेवी गोरूपं धारयित्वा तस्मै उपदेशं दत्तवती। सा अवदत् यत् यदि सः धर्मेण, न्यायेन च प्रजाः पालनं करिष्यति, तर्हि अहं अपि तस्य राज्ये सम्यक् अन्नं धान्यं च उत्पादयिष्यामि।
तृतीय चरणः — उपदेशस्य सारः।
भूमिः राज्ञे पृथवे उपदिष्टवती यत् सः धर्मेण राज्यं पालयेत्, प्रजाः रक्षेत्, अन्यायं न कुर्यात् च। तदा एव सा सर्वान् अन्नेन, संपदा च समृद्धान् करिष्यति इति।
निष्कर्षः।
अतः स्पष्टं भवति यत् भूमिदेवी राज्ञे पृथवे धर्मपूर्वकं शासनं कर्तुं, प्रजाहितं चिन्तयितुं च उपदिष्टवती।